भक्तपुर
प्रसिद्घ बिस्केट जात्राको विश्वध्वजासहितको ५५ हात लामो लिङ्गो आज साँझ ढालिएको छ। शुक्रबार साँझ भक्तपुर नगरपालिका भेलुखेलस्थित ल्यासिखेलमा तान्त्रिक विधिअनुसार उठाइेको लिङ्गो आज दिनभर पूजाअर्चना गरी दशकर्म विधान गरी ढालिएको छ।
लिङ्गो ठड्याउनुअघि लिङ्गोको कोखा (टुप्पो)मा नाग र नागिनीको प्रतीक स्वरूप दुई ध्वजा बाँधेर अष्टमातृकाको प्रतीक आठ डोरीले तानेर उक्त लिङ्गो ठड्याइने चलन छ। त्यही आठ डोरीले आठ कुनामा बाँधेर लिङ्गो ढालिएको थियो।
कोखामा झुण्ड्याइेका दुई ध्वजालाई वीरध्वजा, विश्वध्वजा र आकाशभैरवको ध्वजासमेत भनिन्छ। भक्तपुरको प्रसिद्घ बिस्केटको लिङ्गो जात्रा हेर्नाले सुख, समृद्घि आउनुका साथै शत्रु नाश हुन्छन् भन्ने धार्मिक मान्यता रहेकाले सो जात्रालाई शत्रुहन्ता जात्रा पनि भन्ने गरिएको संस्कृतिविद् बताउँछन्।
लिङ्गो उभ्याइने र ढाल्ने जात्रा नै बिस्केटको प्रमुख जात्रा हो। मल्ल राजाले भैरवनाथ र भद्रकालीको रथ जात्रा समावेश गरी तान्त्रिक पूजा विधि विधानसमेत थप गरी आठ रात नौ दिनसम्म जात्रा मनाउने चलन थालिएको बताइन्छ।
लिङ्गो ढालेपछि ल्योसिङखेलबाट भैरवनाथको रथ गःहिटीमा ल्याएर भैरवनाथ र भद्रकालीको रथ जुधाइेको छ। भैरव र भद्रकाली देवदेवीको समागम जात्रा भनेर चिनिने सो जात्रालाई स्थानीय भाषामा ‘द्यो ल्वाकिगु‘ भनिन्छ।
जात्रामा रथ जुधाउनुअघि बेताल देवतालाई गःहिटीमा ल्याएपछि झ्यालबाट कुखुरा दीइ बली चढाएर रथ जुधाउने परम्परा छ। भैरवनाथ र भद्रकालीको रथ जुधाउने जात्रा सम्पन्न भएपछि ती दुवै देवदेवीको पूजा गरिने परम्परा छ।रासस